|
Article in other languages:
|
Ο οίκος των Αψβούργων (ή Αψβούργοι ή οίκος της Αυστρίας) ήταν μία από τις πιο σημαντικές βασιλικές δυναστείες στην Ευρώπη. Είναι γνωστοί ως ο οίκος προέλευσης όλων των επίλεκτων αυτοκρατόρων της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μεταξύ του 1438 και του 1740, καθώς και ως η δυναστεία της αυτοκρατορίας της Αυστρίας και της αυτοκρατορίας της Ισπανίας, αλλά και των βασιλείων πολλών άλλων χωρών. Με καταγωγή αρχικά από την Ελβετία, η δυναστεία των Αψβούργων αρχικά κυβέρνησε την Αυστρία για περισσότερους από έξι αιώνες. Μία σειρά βασιλικών γάμων έφερε στην κληρονομιά του οίκου τη Βουργουνδία, τις Κάτω Χώρες, την Ισπανία, τη Βοημία, την Ουγγαρία και άλλες περιοχές της Ευρώπης. Το 16ο αιώνα ο οίκος διαχωρίστηκε στον βασικό Ισπανικό κλάδο των Αψβούργων και στον ήσσονα Αυστριακό κλάδο. Καθώς οι δυναστείες καθορίζονται κατά σύμβαση από τους αρσενικούς απογόνους, ο οίκος των Αψβούργων ως δυναστεία εξαφανίστηκε τον 18ο αιώνα με το τέλος του Ισπανικού κλάδου με το θάνατο του Κάρολου του Β' το 1700. Σε αυτή την περίπτωση, αντικαταστάθηκε με τον κλάδο Ανζού του οίκου των Βουρβόνων στο πρόσωπο το μεγάλου ανηψιού Φιλίππου του Ε'. Ο Αυστριακός κλάδος εκφυλίστηκε το 1780 με το θάνατο της αυτοκράτειρας Μαρίας Θηρεσίας και αντικαταστάθηκε με τον κλάδο Βαντεμόντ του οίκου της Λορένης στο πρόσωπο του γιου της Ιωσήφ του Β'. Ο νέος διάδοχος ονόμασε τον εαυτό του απόγονο του ενιαίου πλέον οίκου των Αψβούργων-Λορένης.
Κύριοι ρόλοιΟρισμένοι από τους βασικούς ρόλους ως βασιλικές και αυτοκρατορικές θέσεις των Αψβούργων, ήταν:
Επίσης, άλλες βραχύβιες θέσεις του οίκου περιλαμβάνουν:
Παράλληλα, πολλοί ακόμα τίτλοι περιλαμβάνονται στο ιστορικό του οίκου. Ιστορία
Οι κτήσεις των Αψβούργων στην Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία πριν από το 1378, παράλληλα με τις κτήσεις των οίκων του Λουξεμβούργου και του Βίτελσμπαχ.
Κόμης των Αψβούργων και Άγιος Ρωμαίος ΑυτοκράτοραςΗ δυναστεία ονομάστηκε από την έδρα προέλευσής της, δηλαδή το κάστρο των Αψβούργων που ιδρύθηκε από τον Ράντμποτ, κόμη των Αψβούργων στο Ελβετικό καντόνι του Άαργκαου. Η προέλευση του ονόματος του κάστρου είναι αβέβαιη, αν και εικάζεται ότι προέρχεται από το ύπατο κάστρο Χάμπιχτμπουργκ. Η πρώτη καταγραφή του ονόματος γίνεται το 1108, ενώ το κάστρο παραμένει έδρα της οικογένειας τον 11ο, 12ο και 13ο αιώνα στο πρώην δουκάτο της Σουηβίας, το οποίο ενσωμάτωσε το καντόνι του Άαργκαου την εποχή της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Από τη νοτιοδυτική Γερμανία, και κυρίως την Αλσατία, το Μπράισγκαου, το Άαργκαου και το Τούργκαου, οι οικογένεια των Αψβούργων επέκτεινε την επιρροή και κτήσεις της στις νοτιοανατολικές παρυφές της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, δηλαδή τη σημερινή Αυστρία (1278-1382). Μέσα σε δύο ή τρεις γενιές, οι Αψβούργοι κατάφεραν να διασφαλίσουν πρόσβαση στον αυτοκρατορικό θρόνο, την κατοχή του οποίου κράτησαν για αιώνες (1273–1291, 1298–1308, 1438–1740, και 1745–1806). Μαξιμιλιανός Α'Το 1477 με το γάμο του με τη δούκισσα της Βουργουνδίας, Μαρία, ο αρχιδούκας των Αψβούργων, Μαξιμιλιανός Α', απέκτησε τον έλεγχο των Κάτω Χωρών, ενδυναμώνοντας έτσι την οικογενειακή δυναστεία και επεκτείνοντας της κτήσεις του οίκου και πέρα από την Αυστρία. Ο γιος του Μαξιμιλιανού, Φίλιππος ο Δίκαιος (επίσης γνωστός ως Φίλιππος ο Όμορφος), παντρεύτηκε την Ιωάννα της Καστίλης (επίσης γνωστή και ως Ιωάννη η Τρελή), κληρονόμο της Καστίλης, της Αραγωνίας και του μεγαλύτερου τμήματος της Ισπανίας. Ο Φίλιππος και η Ιωάννα απέκτησαν έξι παιδιά, το μεγαλύτερο από τα οποία, ο Κάρολος Ε', κληρονόμησε τα βασίλεια της Καστίλλς και της Αραγωνίας, της Νότιας Ιταλίας, της Αυστρίας και των Κάτω Χωρών. Διαχωρισμός του Αυστριακού και Ισπανικού κλάδου του οίκου των ΑψβούργωνΜετά την ανάθεση της εξουσίας των περιοχών της Αυστρίας, το 1521, στον Φερδινάνδο Α' από τον αδελφό του, αυτοκράτορα Κάρολο Ε' (γνωστό και ως Κάρολο Α' της Ισπανίας 1516–1556), η δυναστεία διαχωρίστηκε στον ήσσονα κλάδο των Αψβούργων της Αυστρίας και τον κύριο κλάδο των Αψβούργων της Ισπανίας. Οι πρώτοι διατήρησαν τον τίτλο του αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μετά το θάνατο του Καρόλου το 1558, καθώς και τις κληρονομικές περιοχές των Αψβούργων και τα βασίλεια της Βοημίας και Ουγγαρίας, ενώ ο Ισπανικός κλάδος κυβέρνησε τα βασίλεια της Ισπανίας, των Κάτω Χωρών, της κτήσεις του οίκου στην Ιταλία, και, για ένα διάστημα, την Πορτογαλία. Η Ουγγαρία ήταν κάτω από την εξουσία της οικογένειας εν μέρει από το 1526. Για 150 χρόνια το μεγαλύτερό της τμήμα ήταν στην κατοχή των Οθωμανών, αλλά οι περιοχές αυτές επανακτήθηκαν το διάστημα 1683–1699. Οι Αψβούργοι της Ισπανίας εξαλείφθηκαν το 1700, προκαλώντας έτσι τον πόλεμο της Ισπανικής διαδοχής, ενώ ο τελευταίος αρσενικός κληρονόμος του οίκου της Αυστρίας πέθανε το 1740, με συνέπεια τον πόλεμο της Αυστριακής διαδοχής. Σταδιακά, όλος ο οίκος έπαψε να υπάρχει το 1780. Η κληρονόμος των τελευταίων Αψβούργων της Αυστρίας, η Μαρία Θηρεσία, παντρεύτηκε τον Φραγκίσκο Στέφανο, δούκα της Λοραίνης, ο οποίος ήταν και αυτός δισέγγονος του αυτοκράτορα Φερδινάνδου Γ' των Αψβούργων, και έτσι οι απόγονοί τους συνέχισαν την παράδοση στη Βιέννη, πλέον ως οίκος των Αψβούργων-Λοραίνης, αν και στην ουσία ο νέος οίκος της Λοραίνης εισήλθε στην Αυστρία. Υπάρχει η άποψη ότι η σταδιακή εξαφάνιση του οίκου προέκυψε από τους διαδοχικούς ενδοοικογενειακούς γάμους μέσα στον οίκο. Εξάλειψη της δυναστείαςΟι Αψβούργοι προσπάθησαν να σταθεροποιήσουν την ισχύτους με τη συχνή χρήση ενδοοικογενειακών γάμων, γεγονός που τελικά είχε καταστροφικά αποτελέσματα για τη δυναστεία. Γάμοι μεταξύ πρώτων ξαδέλφων, ή μεταξύ θείου και ανηψιάς, ήταν κοινοί στην οικογένεια. Μία μελέτη που έγινε σε 3000 οικογενειακά μέλη συνολικά 16 γενεών (πανεπιστήμιο του Σαντάγκο δε Κομποστέλα) δείχνει ότι οι ενδοοικογενειακές σχέσεις φέρουν τη σταδιακή εξάλειψη. Η δεξαμενή γονιδίων γίνεται τελικά ιδιαίτερα μικρή, με συνέπεια ο τελευταίος Αψβούργος του Ισπανικού κλάδου, Κάρολος Β', είχε σημαντικές γενετικές ανωμαλίες, ενώ το γονιδίωμά του ήταν αντίστοιχο με ενός παιδιού δύο αδελφών, όπως άλλωστε και του πατέρα του. Στις 6 Αυγούστου του 1806 η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία καταλύθηκε από τον Γάλλο αυτοκράτορα, Ναπολέοντα Α', με στόχο την αναδιοργάνωση της Γερμανίας. Αναμένοντας την απώλεια του τίτλου του Αγίου Ρωμαίου Αυτοκράτορα που επήλθε με την κατάλυση, ο Φραγκίσκος Β' ανακήρυξε τον εαυτό του Αυτοκράτορα της Αυστρίας (όπως και ο Φραγκίσκος Α') στις 11 Αυγούστου του 1804, τρεις μήνες μετά την αυτοανακήρυξη του Ναπολέοντα ως αυτοκράτορα της Γαλλίας. Ο αυτοκράτορας Φραγκίσκος Α' της Αυστρίας χρησιμοποιούσε μία σειρά τίτλων, και η πλήρης αυτοφώνησή του ήταν: "Εμείς, ο Φραγκίσκος ο Α', με τη δόξα του Θεού Αυτοκράτορα της Αυστρίας, Βασιλιά της Ιερουσαλήμ, Ουγγαρίας, Βοημίας, Δαλματίας, Κροατίας, Σλαβονίας, Γαλικίας και Λοντομερίας, Αρχιδούκα της Λοραίνης, του Σάλτσμπουργκ, του Βίρτσμπουργκ, της Φρανκονίας, Στυρίας, Καρινθίας και Καρνιολίας, Μεγάλου Δούκα της Κρακοβίας, Μεγάλου Πρίγκηπα της Τρανσυλβανίας, Ηγεμόνα της Μοραβίας, Δούκα του Σαντομίρ, της Μασοβίας, του Λούμπλιν, της Κάτω κα Άνω Σιλεσίας, του Άουσβιτς και του Ζατόρ, του Τέσεν και του Φριούλε, Πρίγκηπα του Μπέρχτεσγκάντεν και του Μέργκενχάιμ, Πριγκηπικού Κόμη των Αψβούργων, της Γκοριζίας και της Γκραντίσκα, του Τιρόλου, και Ηγεμόνα της Κάτω και Άνω Λουσατίας και Ιστρίας". Με τους όρους της συνθήκης εξίσωσης Αυστρίας και Ουγγαρίας το 1867, δόθηκε εκτεταμένη αυτονομία στην Ουγγαρία, με τη γέννηση της Αυστροουγγαρίας. Με τη συνθήκη αυτή, οι Ούγγροι αναφέροταν στον ηγεμόνα τους ως βασιλιά και όχι ως αυτοκράτορα, κάτι που κυριάρχησε μέχρι την τελική διάλυση της Αυστροουγγαρίας. Στις 11 Νοεμβρίου του 1918, με την αυτοκρατορία να καταρρέει, ο τελευταίος απόγονος ηγεμόνας των Αψβούργων, Κάρολος Α' (ο οποίος κυβέρνησε και ως Κάρολος Ε' της Ουγγαρίας) εξέδωσε διάταγμα που αναγνώριζε το δικαίωμα της Αυστρίας να καθορίσει το μέλλον της και αποποιήθηκε κάθε ρόλο στις κρατικές υποθέσεις. Δύο μέρες αργότερα, εξέδωσε αντίστοιχο διάταγμα για την Ουγγαρία. Αν και δεν καθαιρέθηκε ποτέ επίσημα, αυτά τα διατάγματα θεωρούνται το τέλος της ηγεμονίας των Αψβούργων. Το 1919, η νέα δημοκρατία της Αυστρίας απαγόρεψε με νόμο την παρουσία των Αψβούργων στην Αυστριακή επικράτεια αν δεν παραιτηθούν επίσημα από όλες τις αξιώσεις τους για επανάκτηση του θρόνου και αποδεχθούν την ιδιότητα του απλού πολίτη. Ο Κάρολος προσπάθησε αρκετές φορές να επανακτήσει το θρόνο της Ουγγαρίας, με συνέπεια το 1921 η Ουγγαρία να ψηφίσει αντίστοιχο νόμο, εκθρονίζοντας πλήρως τους Αψβούργους και καταργώντας τα δικαιώματά τους. Ο οίκος των Αψβούργων δεν εγκατέλειψε επίσημα τις ελπίδες επαναφοράς του στην εξουσία, μέχρι τη δήλωση του μεγαλύτερου γιου του αυτοκράτορα Καρόλου, Ότο φον Χαψμπουργ, για αποποίηση όλων των δικαιωμάτων στο θρόνο. Το μότο της δυναστείας διαχρονικά ήταν "Άφησε τους άλλους να μάχονται, και εσύ, ευτυχισμένη Αυστρία, παντρέψου" (Bella gerant alii, tu, felix Austria, nube!), κάτι που δείχνει την πορεία των μελών των Αψβούργων με τους γάμους με άλλους βασιλικούς οίκους για τη δημιουργία συμμαχιών και την απόκτηση περιοχών. Η αυτοκράτεια Μαρία Θηρεσία αναγνωρίζεται ιδιαίτερα για αυτή τη πορεία της και μερικές φορές αναφέρεται ιστορικά ως η "Μεγάλη γιαγιά της Ευρώπης". Εξέλιξη του οίκουΚόμητες των ΑψβούργωνΠριν από την άνοδο του Ροδόλφου του Α' στο θρόνο του βασιλιά της Γερμανίας, οι Αψβούργοι είχαν το αξίωμα του κόμη στη σημερινή νοτιοδυτική Γερμανία και την Ελβετία. Πρόγονοι της δυναστείας θεωρούνται οι:
Η δυναστεία ξεκινάει επίσημα με την κατασκευή του κάστρου των Αψβούργων, στη θεωρούμενη ως γενέτεια περιοχή του οίκου. Οι απόγονοι του Γκούντραμ εξελίχθηκαν, με τον τίτλο του κόμη των Αψβούργων, ως εξής:
Δούκες της ΑυστρίαςΣτο τέλος του μεσαίωνα και με την επέκταση των κτήσεων των Αψβούργων στα ανατολικά, συχνά εξουσίασαν το δουκάτο της Αυστρίας, το οποίο κάλυπτε τη σημερινή Κάτω Αυστρία και μέρος της Άνω Αυστρίας. Οι κτήσεις των Αψβούργων περιλάμβαναν τη Στυρία, ενώ επεκτάθηκαν δυτικά στην Καρινθία και την Καρνιόλα το 1335 και το Τύρολο το 1363. Οι αρχικές διασκορπισμένες κτήσεις στη νότια Αλσατία, νοτιοδυτική Γερμανία και το σημερινό Φόραλμπεργκ, ήταν συνολικά γνωστές ως Πέρα Αυστρία. Οι πατρικές κτήσεις του οίκου νότια του Ρήνου και στη λίμνη της Κονστάνς σταδιακά χάθηκαν με την ανάδειξη της Ελβετικής Συνομοσπονδίας. Έτσι, οι Αψβούργοι λαμβάνοντας τον τίτλο του δούκα της Αυστρίας, εξουσίασαν και τις περιοχές της Πέρα Αυστρίας μέχρι και το 1379, οπότε και αυτές πέρασαν στην εξουσία του Πριγκηπικού Κόμη του Τυρόλου. Η εξέλιξη των Αψβούργων με τον τίτλο πλέον του δούκα της Αυστρίας, είχε ως εξής:
Μετά το θάνατο του Ροδόλφου του Δ', οι αδελφοί του Αλβέρτος ο Γ' και Λεοπόλδος ο Γ' εξουσίαζαν τις κτήσεις των Αψβούργων από το 1365 ως και το 1379, οπότε και διαχώρισαν τις περιοχές με τη συνθήκη του Νόιμπεργκ. Ο Αλβέρτος κράτησε το δουκάτο της Αυστρίας και ο Λεοπόλδος τη Στυρία, τη Καρινθία, την Καρνιόλα, το Τύρολο και την Πέρα Αυστρία. Δούκες της Αυστρίας: Κλάδος του Αλβέρτου του Γ'
Δούκες της Στυρίας, Καρινθίας και Τυρόλου: Κλάδος του Λεοπόλδου του Γ'
Υποκλάδος της εσωτερική Αυστρίας
Υποκλάδος του Τυρόλου
Επανένωση των κτήσεων των ΑψβούργωνΟ Σιγιμούνδος ήταν άτεκνος και υιοθέτησε τον Μαξιμιλιανό τον Α', γιο του δούκα Φρεδερείκου του Ε' (αυτοκράτορα Φρεδερείκου του Γ'). Με την εξουσία του Μαξιμιλιανού, οι κτήσεις των Αψβούργων επανενώθηκαν, μετά την επανάκτηση του δουκάτου της Αυστρίας μετά το θάνατο του Ματθαίου Κόρβινου, ο οποίος είχε σφερτεριστεί τον τίτλο του δούκα (1485–1490) με έδρα τη Βιέννη. Βασιλείς των Ρωμαίων και Άγιοι Ρωμαίοι Αυτοκράτορες πριν την επανένωση των κτήσεων των Αψβούργων
Βασιλείς της Ουγγαρίας πριν την επανένωση των κτήσεων των Αψβούργων
Άγιοι Ρωμαίοι Αυτοκράτορες, Αρχιδούκες της Αυστρίας
Ισπανικός κλάδος των Αψβούργων: Βασιλείς της Ισπανίας, Βασιλείς της Πορτογαλίας (1580–1640)
Ο πόλεμος της ισπανικής διαδοχής ακολούθησε για τη διαδοχή του Καρόλου του Β'. Αυστριακός κλάδος των Αψβούργων: Άγιοι Ρωμαίοι Αυτοκράτορες, Αρχιδούκες της Αυστρίας
Ο πόλεμος της αυστριακής διαδοχής ακολούθησε το θάνατο του Καρόλου του Δ'.
Questions for article: ΑΨΒΟΥΡΓΟΙ |
This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.
IHS Europe: Infrared Heating Systems for Home and Business.